ମାନବ ଶରୀର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ
RRB ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଅଙ୍ଗ ତନ୍ତ୍ର, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଧାରଣାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବରଣ ସହିତ ମାନବ ଶରୀର ଜୀବବିଜ୍ଞାନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ମାନବ ଶରୀର ପରିଚୟ
ମାନବ ଶରୀରର ସଂଗଠନ
ସଂଗଠନର ସ୍ତର
- କୋଷ: ମୌଳିକ ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକ ଏକକ
- କଳା: ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ସମାନ କୋଷର ଦଳ
- ଅଙ୍ଗ: ବହୁ କଳା ପ୍ରକାର ରୂପେ ଗଠିତ ଗଠନ
- ଅଙ୍ଗ ତନ୍ତ୍ର: ଏକାଠି କାମ କରୁଥିବା ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କର ଦଳ
- ଜୀବ: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବତ ସତ୍ତାଶରୀର ଗୁହାଳି
- ପୃଷ୍ଠ ଗୁହାଳି: ମସ୍ତିଷ୍କ ଗୁହାଳି ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡ ଗୁହାଳି
- ପୂର୍ବ ଗୁହାଳି: ଛାତି ଗୁହାଳି ଓ ଉଦର-ତଳ ଗୁହାଳି
- ଛାତି ଗୁହାଳି: ହୃଦୟ, ଫୁସଫୁସ, ଅନ୍ନନାଳି ଧାରଣ କରେ
- ଉଦର-ତଳ ଗୁହାଳି: ପାଚନ, ମୂତ୍ର, ପ୍ରଜନନ ଅଙ୍ଗମାନେ ଧାରଣ କରେ
ଶରୀର ତନ୍ତ୍ର ସରଲ ଦୃଷ୍ଟି
ପ୍ରଧାନ ଶରୀର ତନ୍ତ୍ର
- କଙ୍କାଳ ତନ୍ତ୍ର: କାଠିଆ ଓ ସୁରକ୍ଷା
- ପେଶୀ ତନ୍ତ୍ର: ଗତି ଓ ଭଞ୍ଜନ
- ସଂଚାର ତନ୍ତ୍ର: ପରିବହନ ଓ ବନ୍ଟନ
- ଶ୍ୱାସ ତନ୍ତ୍ର: ଗ୍ୟାସ ବିନିମୟ
- ପାଚନ ତନ୍ତ୍ର: ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ପୋଷକ ଶୋଷଣ
- ସ্নାୟୁ ତନ୍ତ୍ର: ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସମନ୍ୱୟ
- ହର୍ମୋନ ତନ୍ତ୍ର: ହର୍ମୋନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
- ମଳ ତନ୍ତ୍ର: ଅପବ୍ୟବ ନିଷ୍କାସନ
- ପ୍ରଜନନ ତନ୍ତ୍ର: ଜାତି ଚାଲୁ ରଖିବା
କଙ୍କାଳ ତନ୍ତ୍ର
ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ
ହାଡ଼ ସଂଯୋଗ
- ଘନ ହାଡ଼: ଘନ ବାହ୍ୟ ସ୍ତର
- ଛିଦ୍ର ହାଡ଼: ଛିଦ୍ର ଭିତର ସ୍ତର
- ହାଡ଼ ମଜ୍ଜା: ଲାଲ ଓ ହଳଦିଆ ମଜ୍ଜା
- ପେରିଓଷ୍ଟିଅମ୍: ହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ବାହ୍ୟ ଝିଲ୍ଲିପ୍ରଧାନ ହାଡ଼
- ଖୋପଡି: ମସ୍ତିଷ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ୨୯ଟି ହାଡ଼
- ମେରୁଦଣ୍ଡ: ୩୩ଟି ମେରୁଦଣ୍ଡ, ଶରୀର ଧାରଣ
- ଛାତି ଫ୍ରେମ୍: ୧୨ଯୋଡି, ହୃଦୟ ଓ ଫୁସଫୁସ ସୁରକ୍ଷା
- ଅଙ୍ଗ: ହାତ ଓ ପାଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ ହାଡ଼ହାଡ଼ ପ୍ରକାର
- ଲମ୍ବ ହାଡ଼: ଫେମୁର, ହ୍ୟୁମେରସ୍, ଟିବିଆ
- ଛୋଟ ହାଡ଼: କାର୍ପାଲ, ଟାର୍ସାଲ
- ଚାପଟ ହାଡ଼: ଖୋପଡି ହାଡ଼, ସ୍ଟର୍ନମ୍
- ଅନିୟମିତ ହାଡ଼: ମେରୁଦଣ୍ଡ, ମୁହଁ ହାଡ଼
ଯୋଡି ଓ ଗତି
ଯୋଡି ପ୍ରକାର
- ତନୁ ଯୋଡି: ଅଚଳ (ଖୋପଡି ସୂତ୍ର)
- କାର୍ଟିଲେଜ ଯୋଡି: ଅଳପ ଚଳନ୍ତ (ମେରୁଦଣ୍ଡ)
- ସାଇନୋଭିଆଲ୍ ଯୋଡି: ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦ ଚଳନ୍ତ (ହାଟୁ, କୁଣ୍ଡ)ଯୋଡି ବର୍ଗୀକରଣ
- ହିଞ୍ଜ ଯୋଡି: ହାଟୁ, କୁଣ୍ଡ (ଗୋଟିଏ ତଳରେ ଗତି)
- ବଲ୍ ଓ ସକେଟ୍: କୁଳ, କାନ୍ଧ (ବିସ୍ତୃତ ଗତି)
- ପିଭଟ୍ ଯୋଡି: ଗଳା ଘୂର୍ଣ୍ଣନ (ଅକ୍ଷ ଚାରିପାଖେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ)
- ଗ୍ଲାଇଡିଙ୍ଗ୍ ଯୋଡି: କବାଟି, ଗୋଡ଼ (ସ୍ଲାଇଡିଙ୍ଗ୍ ଗତି)କଙ୍କାଳ ତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ
- ଧାରଣ: ଗଠନ ଫ୍ରେମ୍ ଦିଏ
- ସୁରକ୍ଷା: ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ସୁରକ୍ଷା
- ଗତି: ଗତି ପାଇଁ ପେଶୀ ସହିତ କାମ କରେ
- ରକ୍ତ କୋଷ ଉତ୍ପାଦନ: ଲାଲ ମଜ୍ଜା ରକ୍ତ କୋଷ ଉତ୍ପାଦନ
- ଖଣିଜ ସଂଚୟ: କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଓ ଫସଫରସ ସଂଚୟ
ପେଶୀ ତନ୍ତ୍ର
ପେଶୀ ପ୍ରକାର
କଙ୍କାଳ ପେଶୀ
- ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ସଚେତନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ତଳେ
- ଧାନୁସଦୃଶ ଦେଖାଯିବା: ଧାନୁସ ଧାଡି ଦେଖାଯାଏ
- ବହୁକେନ୍ଦ୍ରିକ: ବହୁତ କେନ୍ଦ୍ରକ ଥାଏ
- ହାଡ଼ ସହିତ ଜଡିତ: କଙ୍କାଳ ଗତି କରେମସୃଣ ପେଶୀ
- ଅସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ସଚେତନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ତଳେ ନୁହେଁ
- ଅଧାନୁସ: ମସୃଣ ଦେଖାଯାଏ
- ଏକକେନ୍ଦ୍ରିକ: ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରକ ଥାଏ
- ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ପାଇଁଯାଏ: ଖାଲି ଅଙ୍ଗର ପ୍ରାଚୀରରେହୃଦୟ ପେଶୀ
- ହୃଦୟ ପେଶୀ: କେବଳ ହୃଦୟରେ ପାଇଁଯାଏ
- ଅସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିତ: ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ସଂକୋଚନ
- ଧାନୁସଦୃଶ: ଧାନୁସ ଧାଡି ଦେଖାଯାଏ
- ଇଣ୍ଟରକେଲେଟେଡ ଡିସ୍କ: କୋଷ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ସଂଯୋଗ
ପେଶୀ କାର୍ଯ୍ୟ
ପେଶୀ ସଂକୋଚନ
- ସ୍ଲାଇଡିଂ ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଥିଓରୀ: ଏକ୍ଟିନ ଓ ମାଇଓସିନ ଫିଲାମେଣ୍ଟ ସ୍ଲାଇଡ କରେ
- ATP ଆବଶ୍ୟକତା: ସଂକୋଚନ ପାଇଁ ଶକ୍ତି
- କ୍ୟାଲସିୟମ ଭୂମିକା: ସଂକୋଚନ ଟ୍ରିଗର କରେ
- ନ୍ୟୁରୋମସ୍କୁଲାର ଜଙ୍କସନ: ନର୍ଭ-ପେଶୀ ସଂଯୋଗପ୍ରଧାନ ପେଶୀ ଦଳ
- ମୁଖ ପେଶୀ: ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି, ଚବାଇ
- ଗଳା ପେଶୀ: ମୁଣ୍ଡ ଗତି
- ହାତ ପେଶୀ: ଉଠାଇବା, ପହଞ୍ଚିବା
- ପାଦ ପେଶୀ: ଚାଲିବା, ଦୌଡିବା
- କୋର ପେଶୀ: ଅବସ୍ଥାନ, ସ୍ଥିରତାପେଶୀ ଯୋଡି
- ଏଗୋନିଷ୍ଟ: ପ୍ରଧାନ ଗତିକାରୀ ପେଶୀ
- ଆଣ୍ଟାଗୋନିଷ୍ଟ: ବିପରୀତ ପେଶୀ
- ସିନର୍ଜିଷ୍ଟ: ପ୍ରଧାନ ଗତିକାରୀକୁ ସହଯୋଗ
- ଫିକ୍ସେଟର: ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥିର କରେ
ସଂଚାଳନ ତନ୍ତ୍ର
ହୃଦୟ ଗଠନ
ହୃଦୟ କୋଠରୀ
- ଡାହାଣ ଆଟ୍ରିୟମ: ଅବକ୍ସିଜେନେଟେଡ ରକ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରେ
- ଡାହାଣ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକଲ: ଫୁସଫୁସକୁ ରକ୍ତ ପମ୍ପ କରେ
- ବାମ ଆଟ୍ରିୟମ: ଅକ୍ସିଜେନେଟେଡ ରକ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରେ
- ବାମ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକଲ: ଶରୀରକୁ ରକ୍ତ ପମ୍ପ କରେହୃଦୟ କପାଟିକା
- ଆଟ୍ରିଓଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର କପାଟିକା: ଆଟ୍ରିଆ ଏବଂ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକଲ୍ ମଧ୍ୟରେ
- ସେମିଲୁନାର କପାଟିକା: ଭେଣ୍ଟ୍ରିକଲ୍ ଏବଂ ଧମନୀ ମଧ୍ୟରେ
- ଟ୍ରାଇକସପିଡ୍ କପାଟିକା: ଡାହାଣ ଆଟ୍ରିଓଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର କପାଟିକା
- ମାଇଟ୍ରାଲ୍ କପାଟିକା: ବାମ ଆଟ୍ରିଓଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର କପାଟିକାରକ୍ତନାଳୀ
- ଧମନୀ: ରକ୍ତକୁ ହୃଦୟରୁ ଦୂରକୁ ନେଇଯାଏ
- ଶିରା: ରକ୍ତକୁ ହୃଦୟକୁ ଆଣେ
- କ୍ୟାପିଲାରୀ: ବିନିମୟ ସ୍ଥଳ
- ହୃଦୟ: କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପମ୍ପିଂ ଅଙ୍ଗ
ରକ୍ତ ଉପାଦାନ
ପ୍ଲାଜମା
- ଜଳ: ପ୍ଲାଜମାର 90%
- ପ୍ରୋଟିନ୍: ଆଲବୁମିନ୍, ଗ୍ଲୋବୁଲିନ୍, ଫାଇବ୍ରିନୋଜେନ୍
- ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ: ଗ୍ଲୁକୋଜ୍, ଅମିନୋ ଏସିଡ୍, ଲିପିଡ୍
- ଅପବର୍ଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥ: ଇୟୁରିଆ, କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ଲାଲ ରକ୍ତ କଣିକା (ଏରିଥ୍ରୋସାଇଟ୍)
- ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ୍: ଅକ୍ସିଜେନ୍ ବହନ କରୁଥିବା ପ୍ରୋଟିନ୍
- ଦୁଇପାଶ୍ୱରିକ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଆକୃତି: ପୃଷ୍ଠକ୍ଷେତ୍ର ବଢାଏ
- କେନ୍ଦ୍ରିକ ନାହିଁ: ପରିପକ୍ୱ RBC ରେ କେନ୍ଦ୍ରିକ ନଥାଏ
- ଜୀବନ କାଳ: 120 ଦିନଧଳା ରକ୍ତ କଣିକା (ଲୁକୋସାଇଟ୍)
- ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ: ସଂକ୍ରମଣ ସହିତ ଲଢେ
- ପ୍ରକାର: ନ୍ୟୁଟ୍ରୋଫିଲ୍, ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍, ମୋନୋସାଇଟ୍
- କେନ୍ଦ୍ରିକ ଥାଏ: କେନ୍ଦ୍ରିକ ଧାରଣ କରେ
- ଗତିଶୀଳତା: କଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଗତି କରିପାରେପ୍ଲାଟଲେଟ୍ (ଥ୍ରୋମ୍ବୋସାଇଟ୍)
- ଜମାଟ: ରକ୍ତ ଜମାଟ ଗଠନ
- କୋଷ ଖଣ୍ଡ: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୋଷ ନୁହେଁ
- କେନ୍ଦ୍ରିକ ନାହିଁ: କେନ୍ଦ୍ରିକ ନଥାଏ
- ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନ: 7-10 ଦିନ
ଶ୍ୱାସ ତନ୍ତ୍ର
ଶ୍ୱାସ ଅଙ୍ଗ
ଉପର ଶ୍ୱାସ ପଥ
-
ନାକ: ବାୟୁ ପ୍ରବେଶ, ଫିଲ୍ଟ୍ରେସନ୍, ଉଷ୍ମାତା
-
ନାସାପଥ: ବାୟୁ ପ୍ରବାହ, ଆର୍ଦ୍ରତା
-
ଫାରିଂକ୍ସ: ବାୟୁ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ପଥ
-
ଲାରିଂକ୍ସ: ସ୍ୱର ବାକ୍ସ, ସ୍ୱର ତନ୍ତୁ ଧାରଣ କରେତଳ ଶ୍ୱାସନଳୀ
-
ଟ୍ରାକିଆ: ହାଓଁପାଇପ୍, ବାୟୁ ମାର୍ଗ
-
ବ୍ରୋଙ୍କି: ଫୁସଫୁସକୁ ଶାଖା କରେ
-
ବ୍ରୋଙ୍କିଓଲ୍: ଛୋଟ ବାୟୁ ମାର୍ଗ
-
ଆଲଭିଓଲି: ଗ୍ୟାସ ବିନିମୟ ସ୍ଥଳ
ଶ୍ୱାସ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଶ୍ୱାସନ (ଶ୍ୱାସ ନେବା)
- ଡାଏଫ୍ରାମ୍ ସଂକୁଚିତ ହୁଏ: ତଳକୁ ଯାଏ
- ରିବ କେଜ୍ ଉଠେ: ଇଣ୍ଟରକୋସ୍ଟାଲ ପେଶୀ ସଂକୁଚିତ ହୁଏ
- ଆୟତନ ବଢେ: ଛାତି ଗୁହାଳି ବିସ୍ତାର ହୁଏ
- ଚାପ କମିଯାଏ: ବାୟୁ ଭିତରକୁ ଯାଏଉଚ୍ଛ୍ୱାସ (ଶ୍ୱାସ ଛାଡିବା)
- ଡାଏଫ୍ରାମ୍ ଶିଥିଳ ହୁଏ: ଉପରକୁ ଯାଏ
- ରିବ କେଜ୍ ଖସେ: ଇଣ୍ଟରକୋସ୍ଟାଲ ପେଶୀ ଶିଥିଳ ହୁଏ
- ଆୟତନ କମିଯାଏ: ଛାତି ଗୁହାଳି ସଂକୁଚିତ ହୁଏ
- ଚାପ ବଢେ: ବାୟୁ ବାହାରକୁ ଯାଏଗ୍ୟାସ ବିନିମୟ
- ଆଲଭିଓଲି: ଗ୍ୟାସ ବିନିମୟ ସ୍ଥଳ
- ଅକ୍ସିଜେନ ବ୍ୟାପ: ରକ୍ତ ଭିତରକୁ
- କାର୍ବନ ଡାଏଅକ୍ସାଇଡ୍ ବ୍ୟାପ: ରକ୍ତରୁ ବାହାରକୁ
- ଆଂଶିକ ଚାପ: ଗ୍ୟାସ ବିନିମୟକୁ ଚାଳିତ କରେ
ପଚନ ତନ୍ତ୍ର
ପଚନ ମାର୍ଗ
ଆଲିମେଣ୍ଟାରୀ କ୍ୟାନାଲ୍
- ମୁହଁ: ଗ୍ରହଣ, ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଭାଙ୍ଗିବା
- ଇସୋଫାଗସ୍: ଖାଦ୍ର ପେଟ ପାଖକୁ ଯାଏ
- ପେଟ: ପ୍ରୋଟିନ୍ ପଚନ
- ଛୋଟ ଆନ୍ତ୍ର: ପୋଷକ ଶୋଷଣ
- ବଡ ଆନ୍ତ୍ର: ଜଳ ଶୋଷଣସହାୟକ ଅଙ୍ଗ
- ଲିଭର୍: ପିତ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ, ଚୟାପଚୟ
- ଗାଲ୍ବ୍ଲାଡର୍: ପିତ୍ତ ସଂଗ୍ରହ
- ପ୍ୟାଙ୍କ୍ରିଆସ୍: ଏଞ୍ଜାଇମ୍ ଉତ୍ପାଦନ
- ଲାଳ ଗ୍ରନ୍ଥି: ଲାଳ ଉତ୍ପାଦନ
ପଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ମୁହଁ ପଚନ
- ଯାନ୍ତ୍ରିକ: ଦାନ୍ତ ଖାଦ୍ର ଭାଙ୍ଗିଥାନ୍ତି
- ରାସାୟନିକ: ଲାଳ ଏମିଲେଜ୍ ଷ୍ଟାର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ କାମ କରେ
- ଗଠନ: ବୋଲସ୍ ଗଠନ
- ଗିଳା: ଜିଭା ଖାଦ୍ରକୁ ଫାରିଂକ୍ସକୁ ଠେଲେପେଟ ପଚାଣି
- ଅମଳ: ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରିକ୍ ଅମଳ ଜୀବାଣୁମାନେ ମାରେ
- ଏଞ୍ଜାଇମ୍: ପେପସିନ୍ ପ୍ରୋଟିନ୍ ପଚାଏ
- ମିଶ୍ରଣ: ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମିଶ୍ରଣ
- କାଇମ୍: ଅଂଶତଃ ପଚିଥିବା ଖାଦ୍ୟଛୋଟ ଅନ୍ତ୍ର ପଚାଣି
- ଏଞ୍ଜାଇମ୍: ପାନ୍କ୍ରିଆଟିକ୍ ଓ ଅନ୍ତ୍ର ଏଞ୍ଜାଇମ୍
- ପିତ୍ତ: ଚର୍ବି ଇମଲସିଫିକେସନ୍
- ଶୋଷଣ: ପୋଷକ ଶୋଷଣ
- ଭିଲି: ପୃଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ର ବଢାଏବଡ ଅନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ
- ଜଳ ଶୋଷଣ: ଜଳ ପୁନଃଶୋଷଣ କରେ
- ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଶୋଷଣ: ଲୁଣ ଶୋଷେ
- ଭିଟାମିନ୍ ଉତ୍ପାଦନ: ଜୀବାଣୁ ଭିଟାମିନ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରନ୍ତି
- ଅପଚୟ ଗଠନ: ମଳ ଗଠନ କରେ
ସ୍ନାୟୁ ତନ୍ତ୍ର
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ତନ୍ତ୍ର
ମସ୍ତିଷ୍କ ଗଠନ
- ସେରିବ୍ରମ୍: ଉଚ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟ, ଚିନ୍ତା
- ସେରିବେଲମ୍: ସନ୍ତୁଳନ, ସମନ୍ୱୟ
- ମସ୍ତିଷ୍କ ଦଣ୍ଡ: ଜୀବନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ
- ଡାଏଏନ୍ସେଫାଲନ୍: ଥାଲାମସ୍, ହାଇପୋଥାଲାମସ୍ମସ୍ତିଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳ
- ଫ୍ରଣ୍ଟାଲ୍ ଲୋବ୍: ତର୍କ, ଯୋଜନା
- ପାରିଏଟାଲ୍ ଲୋବ୍: ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୂଚନା
- ଟେମ୍ପୋରାଲ୍ ଲୋବ୍: ଶ୍ରବଣ, ସ୍ମୃତି
- ଅକ୍ସିପିଟାଲ୍ ଲୋବ୍: ଦୃଷ୍ଟିସ୍ପାଇନାଲ୍ କର୍ଡ୍
- ସ୍ନାୟୁ ପଥ: ମସ୍ତିଷ୍କ ସହ ଶରୀର ସଂଯୋଗ
- ରିଫ୍ଲେକ୍ସ କେନ୍ଦ୍ର: ସରଳ ରିଫ୍ଲେକ୍ସ
- ସୁରକ୍ଷା: କଶେରୁକା ଦ୍ୱାରା ଘେରିଥିବା
- ମେନିଞ୍ଜେସ୍: ସୁରକ୍ଷାକାରୀ ଝିଲି
ପରିସରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ତନ୍ତ୍ର
ସୋମାଟିକ୍ ସ୍ନାୟୁ ତନ୍ତ୍ର
- ସ୍ୱେଚ୍ଛା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: କଙ୍କାଳ ପେଶୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
- ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଇନପୁଟ୍: ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୂଚନା ଗ୍ରହଣ
- ମୋଟର୍ ଆଉଟପୁଟ୍: ମୋଟର୍ ସଙ୍କେତ ପଠାଏ
- ରିଫ୍ଲେକ୍ସ ଆର୍କ୍: ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ନର୍ଭସ ସିଷ୍ଟମ୍
- ଅଇଚ୍ଛିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କାର୍ଯ୍ୟ
- ସିମ୍ପାଥେଟିକ୍: ଲଢ଼ିବା କିମ୍ବା ପଳାଇବା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
- ପାରାସିମ୍ପାଥେଟିକ୍: ବିଶ୍ରାମ ଓ ହଜମ
- ହୋମିଓଷ୍ଟାସିସ୍: ଭିତରୁଁ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖେନ୍ୟୁରନ୍ ଗଠନ
- ସେଲ୍ ବଡି: ନ୍ୟୁକ୍ଲିଆସ୍ ଧାରଣ କରେ
- ଡେଣ୍ଡ୍ରାଇଟ୍: ସିଗ୍ନାଲ୍ ଗ୍ରହଣ କରେ
- ଆକ୍ସନ୍: ସିଗ୍ନାଲ୍ ପ୍ରେରଣ କରେ
- ସାନାପ୍ସ୍: ନ୍ୟୁରନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଗ
ଏଣ୍ଡୋକ୍ରାଇନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍
ପ୍ରଧାନ ଗ୍ରନ୍ଥି
ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥି
- ମାଷ୍ଟର ଗ୍ରନ୍ଥି: ଅନ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ
- ଏଣ୍ଟେରିଅର୍ ପିଟୁଇଟାରି୍: ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍, ଥାଇରଏଡ୍-ଷ୍ଟିମୁଲେଟିଂ ହର୍ମୋନ୍
- ପୋଷ୍ଟେରିଅର୍ ପିଟୁଇଟାରି୍: ADH, ଅକ୍ସିଟୋସିନ୍
- ଅବସ୍ଥାନ: ମସ୍ତିଷ୍କ ତଳେଥାଇରଏଡ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି
- ମେଟାବଲିଜମ୍: ମେଟାବଲିକ୍ ହାର୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ
- ଥାଇରକ୍ସିନ୍: ମେଟାବଲିକ୍ ହର୍ମୋନ୍
- କାଲ୍ସିଟୋନିନ୍: କ୍ୟାଲ୍ସିୟମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
- ଅବସ୍ଥାନ: ଗଳା ଅଞ୍ଚଳଏଡ୍ରିନାଲ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି
- ଏଡ୍ରିନାଲିନ୍: ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ ହର୍ମୋନ୍
- କର୍ଟିସଲ୍: ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
- ଆଲ୍ଡୋଷ୍ଟେରୋନ୍: ସୋଡିୟମ୍ ସନ୍ତୁଳନ
- ଅବସ୍ଥାନ: କିଡନି ଉପରେପ୍ୟାନ୍କ୍ରିଆସ୍
- ଇନ୍ସୁଲିନ୍: ରକ୍ତ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ କମାଏ
- ଗ୍ଲୁକାଗନ୍: ରକ୍ତ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ ବଢାଏ
- ଡାଏଜେଷ୍ଟିଭ୍ ଏଞ୍ଜାଇମ୍: ଖାଦ୍ୟ ହଜମ
- ଅବସ୍ଥାନ: ପେଟ ପଛରେ
ହର୍ମୋନ୍ କାର୍ଯ୍ୟ
ଗ୍ରୋଥ୍ ଓ ବିକାଶ
- ଗ୍ରୋଥ୍ ହର୍ମୋନ୍: ଶରୀର ବୃଦ୍ଧି
- ଥାଇରଏଡ୍ ହର୍ମୋନ୍: ବିକାଶ
- ସେକ୍ସ ହର୍ମୋନ୍: ଯୌନ ବିକାଶ
- ଗ୍ରୋଥ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟର୍: ସେଲ୍ ବୃଦ୍ଧିମେଟାବଲିଜମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
- ଇନ୍ସୁଲିନ୍: ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ ମେଟାବଲିଜମ୍
- ଥାଇରକ୍ସିନ୍: ବେସାଲ୍ ମେଟାବଲିକ୍ ହାର୍
- କର୍ଟିସଲ୍: ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ ମେଟାବଲିଜମ୍
- ଏଡ୍ରିନାଲିନ୍: ଇମର୍ଜେନ୍ସି ମେଟାବଲିଜମ୍ସ୍ଥିରତା (Homeostasis)
- ADH: ଜଳ ସନ୍ତୁଳନ
- Aldosterone: ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ସନ୍ତୁଳନ
- Parathyroid Hormone: କ୍ୟାଲ୍ସିୟମ୍ ସନ୍ତୁଳନ
- Calcitonin: କ୍ୟାଲ୍ସିୟମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
ମୂତ୍ର ନିଷ୍କାସନ ତନ୍ତ୍ର (Excretory System)
ବୃକ୍କ ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ
ବୃକ୍କ ଶରୀରକଳା
- Cortex: ବାହାର ଅଞ୍ଚଳ
- Medulla: ଭିତର ଅଞ୍ଚଳ
- Renal Pelvis: ମୂତ୍ର ସଂଗ୍ରହ କରେ
- Nephrons: କାର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକ ଏକକNephron କାର୍ଯ୍ୟ
- Filtration: ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍ରେ ରକ୍ତ ଛାଣନ
- Reabsorption: ଉପଯୋଗୀ ପଦାର୍ଥ ପୁନଃଶୋଷଣ
- Secretion: ଅପଚୟ ପଦାର୍ଥ ନିଷ୍କାସନ
- Excretion: ମୂତ୍ର ଗଠନମୂତ୍ର ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା
- Glomerular Filtration: ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଛାଣନ
- Tubular Reabsorption: ଜଳ ଓ ଦ୍ରାବ୍ୟ ପୁନଃଶୋଷଣ
- Tubular Secretion: ଅପଚୟ ପଦାର୍ଥ ନିଷ୍କାସନ
- Water Conservation: ସଂକୁଳିତ ମୂତ୍ର
ଅନ୍ୟ ମୂତ୍ର ନିଷ୍କାସନ ଅଙ୍ଗ
ଚର୍ମ
- Sweat Glands: ପସିନା ନିଷ୍କାସନ
- Temperature Regulation: ଥଣ୍ଡା ପ୍ରଭାବ
- Water Loss: ସ୍ୱଳ୍ପ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ
- Salt Excretion: ସାମାନ୍ୟ ଲୁଣ ହାନିଫୁସଫୁସ
- Carbon Dioxide: ନିଃଶ୍ୱାସିତ CO₂
- Water Vapor: ନିଃଶ୍ୱାସିତ ବାଷ୍ପରେ ଜଳ
- Volatile Compounds: କିଛି ଅପଚୟ ନିଷ୍କାସନ
- pH Regulation: CO₂ ଅପସାରଣ pH ପ୍ରଭାବିତ କରେକଲିଜ
- Urea Formation: ପ୍ରୋଟିନ ଭଙ୍ଗାର ଉତ୍ପାଦ
- Bile Pigments: ବିଲିରୁବିନ ନିଷ୍କାସନ
- Detoxification: ବିଷ ଅପସାରଣ
- Metabolic Wastes: ବିଭିନ୍ନ ଅପଚୟ ପଦାର୍ଥ
ପ୍ରଜନନ ତନ୍ତ୍ର (Reproductive System)
ପୁରୁଷ ପ୍ରଜନନ ତନ୍ତ୍ର
ପ୍ରାଥମିକ ଅଙ୍ଗ
- ଟେଷ୍ଟିସ୍: ଶୁକ୍ରାଣୁ ଉତ୍ପାଦନ, ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟେରୋନ୍
- ଏପିଡିଡିମିସ୍: ଶୁକ୍ରାଣୁ ପରିପକ୍ୱତା
- ଭାସ୍ ଡିଫରେନ୍ସ୍: ଶୁକ୍ରାଣୁ ପରିବହନ
- ୟୁରେଥ୍ରା: ମୂତ୍ର ଓ ଶୁକ୍ର ପ୍ରବାହସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥି
- ସେମିନାଲ୍ ଭେସିକଲ୍: ଶୁକ୍ର ତରଳ
- ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି: ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟିକ୍ ତରଳ
- ବଲ୍ବୋୟୁରେଥ୍ରାଲ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି: ପୂର୍ବ-ବୀର୍ୟ୍ୟ ସ୍ରାବ
- କାର୍ଯ୍ୟ: ପୋଷକ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଶୁକ୍ରାଣୁ ପାଇଁ ମାଧ୍ୟମ ଯୋଗାଇଥାଏଶୁକ୍ରାଣୁ ଉତ୍ପାଦନ
- ସ୍ପର୍ମାଟୋଜେନେସିସ୍: ଶୁକ୍ରାଣୁ ଗଠନ
- ସର୍ଟୋଲି କୋଷ: ଶୁକ୍ରାଣୁ ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ
- ଲେଡିଗ୍ କୋଷ: ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟେରୋନ୍ ଉତ୍ପାଦନ
- ହର୍ମୋନାଲ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: FSH, LH ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
ମହିଳା ପ୍ରଜନନ ତନ୍ତ୍
ପ୍ରାଥମିକ ଅଙ୍ଗ
- ଅଣ୍ଡାଶୟ: ଅଣ୍ଡା ଉତ୍ପାଦନ, ହର୍ମୋନ୍
- ଫାଲୋପିଆନ୍ ଟ୍ୟୁବ୍: ଅଣ୍ଡା ପରିବହନ, ନିଷେଚନ ସ୍ଥଳ
- ଗର୍ଭାଶୟ: ଭ୍ରୁଣ ବିକାଶ
- ଯୋନି: ଜନନ ପଥ, ସଂଗମଅଣ୍ଡାଶୟ ଚକ୍ର
- ଫଲିକ୍ୟୁଲାର୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଅଣ୍ଡା ପରିପକ୍ୱତା
- ଅଣ୍ଡମୁକ୍ତି: ଅଣ୍ଡା ମୁକ୍ତି
- ଲୁଟିଅଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: କର୍ପସ୍ ଲୁଟିଅମ୍ ଗଠନ
- ରଜସ୍ୱଳା: ଗର୍ଭାଶୟ ପଟା ଝରିଯିବାହର୍ମୋନାଲ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
- FSH: ଫଲିକଲ୍ ବିକାଶ
- LH: ଅଣ୍ଡମୁକ୍ତି, କର୍ପସ୍ ଲୁଟିଅମ୍
- ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍: ମହିଳା ଲକ୍ଷଣ
- ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରୋନ୍: ଗର୍ଭଧାରଣ ରକ୍ଷା
ପୋଷକ ଓ ଉପଚୟ
ପୋଷକ
ମ୍ୟାକ୍ରୋନ୍ୟୁଟ୍ରିଏଣ୍ଟ୍
- କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍: ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ (4 kcal/g)
- ପ୍ରୋଟିନ୍: ଗଠନ ଇଟା (4 kcal/g)
- ଚର୍ବି: ଶକ୍ତି ସଂଚୟ (9 kcal/g)
- ଜଳ: ଜୀବନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକସୂକ୍ଷ୍ମ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ
- ଭିଟାମିନ: ଜୈବିକ ଯୌଗିକ, ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ଆବଶ୍ୟକ
- ଖନିଜ: ଅଜୈବିକ ଉପାଦାନ, କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ
- ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉପାଦାନ: ଅତି କମ୍ ପରିମାଣରେ ଆବଶ୍ୟକ
- ପ୍ରତିକାରକ: କୋଷ କ୍ଷତିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ
- ପ୍ରୋଟିନ: ଦିନସାରା କ୍ୟାଲୋରିର 10-15%
- କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ: ଦିନସାରା କ୍ୟାଲୋରିର 55-60%
- ଚର୍ବି: ଦିନସାରା କ୍ୟାଲୋରିର 25-30%
- ଭିଟାମିନ ଓ ଖନିଜ: ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଗ୍ରହଣ
ବିପାକ କ୍ରିୟା
ମୂଳ ବିପାକ ହାର (BMR)
- ପରିଭାଷା: ବିଶ୍ରାମ ଅବସ୍ଥାରେ ଆବଶ୍ୟକ ଶକ୍ତି
- କାରକ: ବୟସ, ଲିଙ୍ଗ, ଶରୀର ଗଠନ
- ମାପ: ପ୍ରତିଦିନ ବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା କ୍ୟାଲୋରି
- ଗୁରୁତ୍ୱ: ଓଜନ ପରିଚାଳନାଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନ
- ଧନାତ୍ମକ ସନ୍ତୁଳନ: ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି
- ଋଣାତ୍ମକ ସନ୍ତୁଳନ: ଓଜନ ହ୍ରାସ
- ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନ: ଓଜନ ସ୍ଥିରତା
- କାରକ: ଖାଦ୍ୟ, ବ୍ୟାୟାମ, ବିପାକ
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ରୋଗ
ସାଧାରଣ ରୋଗ
ହୃଦ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ
- ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ: ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ
- ହୃଦୟ ଧମନୀ ରୋଗ: ହୃଦୟ ଧମନୀ ଅବରୋଧ
- ଷ୍ଟ୍ରୋକ: ମସ୍ତିଷ୍କ ରକ୍ତନଳୀ ଅବରୋଧ
- ହୃଦୟ ବିଫଳତା: ପମ୍ପିଂ ଅସମର୍ଥତାଶ୍ୱାସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ
- ଦମା: ଶ୍ୱାସନଳୀ ପ୍ରଦାହ
- COPD: ଦୀର୍ଘ ଅବରୋଧକ ଫୁସଫୁସ ରୋଗ
- ନ୍ୟୁମୋନିଆ: ଫୁସଫୁସ ସଂକ୍ରମଣ
- କ୍ଷୟ: ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଫୁସଫୁସ ସଂକ୍ରମଣପାଚନ ରୋଗ
- ପେପ୍ଟିକ୍ ଅଳ୍ସର: ପେଟ ଅସ୍ତର କ୍ଷତି
- ହେପାଟାଇଟିସ୍: କଲିଜା ପ୍ରଦାହ
- ପିତ୍ତପଥର: ପିତ୍ତଥଳୀ ପଥର
- ଡାୟାରିଆ: ବାରମ୍ବାର ଢିଳା ପାଇଁଚା
ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ
ସ୍ୱସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ
- ସନ୍ତୁଳିତ ଆହାର: ସଠିକ୍ ପୋଷଣ
- ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ: ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟ
- ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ: ପ୍ରତିରାତି 7-8 ଘଣ୍ଟା
- ଚାପ ପରିଚାଳନା: ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଟିକାକରଣ
- ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକତା: ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ
- ହର୍ଡ୍ ଇମ୍ୟୁନିଟି: ସମୁଦାୟ ସୁରକ୍ଷା
- ସୂଚୀ: ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଟିକାକରଣ ସମୟରେଖା
- ଗୁରୁତ୍ୱ: ସାଧାରଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟନିୟମିତ ଚେକ୍-ଅପ୍
- ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିହ୍ନଟ: ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ
- ପ୍ରତିରୋଧ: ଝୁକି କାରକ ପରିଚାଳନା
- ନିରୀକ୍ଷଣ: ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଟ୍ରାକିଂ
- ଚିକିତ୍ସା: ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ
ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ଓ ଜରୁରୀ
ସାଧାରଣ ଜରୁରୀ ଅବସ୍ଥା
CPR (ହୃଦ୍ପିଣ୍ଡ ଓ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ପୁନଃସଚଳନ)
- ଛାତି ଚାପ: 30 ଚାପ
- ଉଦ୍ଧାର ଶ୍ୱାସ: 2 ଶ୍ୱାସ
- ଅନୁପାତ: 30:2 ଚାପ-ସେ ଶ୍ୱାସ
- ଚାଲୁ ରଖିବା: ସାହାଯ୍ୟ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତଶ୍ୱାସରୋଧ
- ହାଇମଲିକ୍ ମ୍ୟାନୁଭର୍: ପେଟ ଧକ୍କା
- ପିଠ ଆଘାତ: ବିକଳ୍ପ ପଦ୍ଧତି
- ଛାତି ଧକ୍କା: ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ
- ଚିହ୍ନଟ: ସାର୍ବଜନିନ ଶ୍ୱାସରୋଧ ସଙ୍କେତରକ୍ତସ୍ରାବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
- ସିଧାସଳଖ ଚାପ: ଚାପ ଲଗାନ୍ତୁ
- ଉଚ୍ଚତା: ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଉପରକୁ ଧରନ୍ତୁ
- ଚାପ ବିନ୍ଦୁ: ପ୍ରଧାନ ଧମନୀ ଚାପ
- ଟର୍ନିକେଟ୍: ଶେଷ ବିକଳ୍ପ, ଗମ୍ଭୀର ରକ୍ତସ୍ରାବ
ଆଧାରଭୂତ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା
ପୋଡ଼
- ଥଣ୍ଡା ଜଳ: ପୋଡ଼ ଉପରେ ଥଣ୍ଡା ଜଳ ବହାନ୍ତୁ
- ଆବରଣ: ସଫା, ଶୁଖିଲା ବ୍ୟାଣ୍ଡେଜ୍
- ବେଦନା ନିବାରଣ: କାଉଣ୍ଟର-ଟପ୍ ଔଷଧ
- ଡାକ୍ତରୀ ଧ୍ୟାନ: ଗମ୍ଭୀର ପୋଡ଼ଭଙ୍ଗାକାର
- ଅଚଳକରଣ: ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ନ ଚଳାନ୍ତୁ
- ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ: ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ସମର୍ଥନ ଦିଅନ୍ତୁ
- ବରଫ: ଫୁଲା କମାନ୍ତୁ
- ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା: ତୁରନ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁବେହୋଶ
- ସ୍ଥିତି: ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଚିତା କରି ଶୁଆନ୍ତୁ
- ଉଚ୍ଚକରଣ: ପାଦକୁ ହୃଦୟଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠାନ୍ତୁ
- ଶୁଦ୍ଧ ବାୟୁ: ଭଲ ବାୟୁ ସଞ୍ଚାଳନ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ
- ପୁନରୁଦ୍ଧାର: ସାଧାରଣତଃ ଶୀଘ୍ର ପୁନରୁଦ୍ଧାର
ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ
ପ୍ରଶ୍ନ 1
ହୃଦୟର କେଉଁ କକ୍ଷ ଅକ୍ସିଜେନ୍ଯୁକ୍ତ ରକ୍ତକୁ ଶରୀରକୁ ପମ୍ପ କରେ?
ପ୍ରଶ୍ନ 2
ଲାଲ ରକ୍ତ କଣିକାର କାର୍ଯ୍ୟ କଣ?
ପ୍ରଶ୍ନ 3
ଇନ୍ସୁଲିନ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଅଙ୍ଗର ନାମ କଣ?
ପ୍ରଶ୍ନ 4
ନାଡୀ ତନ୍ତ୍ରର ମୌଳିକ ଗଠନ ଏକକ କଣ?
ପ୍ରଶ୍ନ 5
ମସ୍ତିଷ୍କର କେଉଁ ଅଂଶ ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ଦାୟୀ?
ପ୍ରଶ୍ନ 6
ବୃକ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଣ?
ପ୍ରଶ୍ନ 7
ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ୍ ରକ୍ତରେ କେଉଁ ଗ୍ୟାସ୍ ବହନ କରେ ତାହାର ନାମ କଣ?
ପ୍ରଶ୍ନ 8
ଶ୍ୱାସ କ୍ରିୟାରେ ଡାଏଫ୍ରାମ୍ ର କାର୍ଯ୍ୟ କଣ?
ପ୍ରଶ୍ନ 9
କେଉଁ ଅଙ୍ଗ ପିତ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ କରେ?
ପ୍ରଶ୍ନ 10
ସାଧାରଣ ମାନବ ଶରୀର ତାପମାତ୍ରା କେତେ?
ଶୀଘ୍ର ସନ୍ଦର୍ଭ
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା
ଶରୀର ପରିସଂଖ୍ୟା
- ସାଧାରଣ ଶରୀର ତାପମାତ୍ରା: 37°C (98.6°F)
- ସାଧାରଣ ହୃଦୟ ଗତି: ମିନିଟ୍ ପ୍ରତି 60-100 ଥର
- ସାଧାରଣ ରକ୍ତଚାପ: 120/80 mmHg
- ସାଧାରଣ ଶ୍ୱାସ ହାର: ମିନିଟ୍ ପ୍ରତି 12-20 ଥରରକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ
- ରକ୍ତ ପରିମାଣ: 5-6 ଲିଟର (ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କ)
- RBC ଗଣନା: 4.5-5.5 ମିଲିୟନ/mm³
- WBC ଗଣନା: 4,000-11,000/mm³
- ପ୍ଲେଟଲେଟ୍ ଗଣନା: 150,000-450,000/mm³
ଅଙ୍ଗ ତନ୍ତ୍ର ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ
| ତନ୍ତ୍ର | ପ୍ରଧାନ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ | ପ୍ରଧାନ କାର୍ଯ୍ୟ |
|---|---|---|
| କଙ୍କାଳ | ହାଡ଼, କାର୍ଟିଲେଜ | ସମର୍ଥନ, ସୁରକ୍ଷା |
| ପେଶୀ | କଙ୍କାଳ, ସ୍ମୁଥ, ହୃଦ୍ପେଶୀ | ଗତି |
| ସଂଚାଳନ | ହୃଦୟ, ରକ୍ତନାଳୀ | ପରିବହନ |
| ଶ୍ୱାସ | ଫୁସଫୁସ, ଶ୍ୱାସନାଳୀ | ଗ୍ୟାସ ବିନିମୟ |
| ପାଚନ | ଆମାଶୟ, ଆନ୍ତ୍ର | ପୋଷଣ |
| ସ୍ନାୟୁ | ମସ୍ତିଷ୍କ, ସ୍ନାୟୁ | ନିୟନ୍ତ୍ରଣ |
| ହର୍ମୋନ | ଗ୍ରନ୍ଥି | ହର୍ମୋନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ |
| ମଳନିଷ୍କାସନ | କିଡନି, ମୂତ୍ରାଶୟ | ଅପବର୍ଜ ନିଷ୍କାସନ |
ସାଧାରଣ ଚିକିତ୍ସା ଶବ୍ଦ
**ପ୍ରତିପଦ}}
- ହାଇପୋ-: ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍
- ହାଇପର-: ସାଧାରଣଠାରୁ ଅଧିକ
- ଟାକି-: ଦ୍ରୁତ
- ବ୍ରାଡି-: ଧୀର**ପ୍ରତ୍ୟୟ}}
- -ଇଟିସ୍: ପ୍ରଦାହ
- -ଓସିସ୍: ଅବସ୍ଥା
- -ଏକ୍ଟୋମି: ଅପସାରଣ
- -ପ୍ଲାଷ୍ଟି: ଶଲ୍ୟ ମରାମତି
ସ୍ମୃତି ସୂଚନା
ଶରୀର ତନ୍ତ୍ର
- କଙ୍କାଳ: କାଠାମୋଚା ଓ ସୁରକ୍ଷା
- ପେଶୀ: ଗତି ଓ ଭଙ୍ଗି
- ସଂଚାଳନ: ପରିବହନ ତନ୍ତ୍ର
- ଶ୍ୱାସ: ଗ୍ୟାସ ବିନିମୟ
- ପାଚନ: ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ
- ସ୍ନାୟୁ: ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର
- ହର୍ମୋନ: ହର୍ମୋନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
- ମଳନିଷ୍କାସନ: ଅପବର୍ଜ ନିଷ୍କାସନ
ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ପଥ
- ଡାହାଣ ଆଟ୍ରିୟମ୍ → ଡାହାଣ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକଲ୍ → ଫୁସଫୁସ → ବାମ ଆଟ୍ରିୟମ୍ → ବାମ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକଲ୍ → ଶରୀର
ପାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା
- ମୁହଁ → ଅନ୍ନନାଳୀ → ଆମାଶୟ → ସାନ ଆନ୍ତ୍ର → ବଡ଼ ଆନ୍ତ୍ର → ଗୁଦା
ମସ୍ତିଷ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ
- ଫ୍ରଣ୍ଟାଲ୍: ଚିନ୍ତା, ଯୋଜନା
- ପାରାଇଟାଲ୍: ସେନ୍ସୋରି
- ଟେମ୍ପୋରାଲ୍: ଶ୍ରବଣ, ସ୍ମୃତି
- ଅକ୍ସିପିଟାଲ୍: ଦୃଷ୍ଟି
- ସେରେବେଲମ୍: ସନ୍ତୁଳନ
- ବ୍ରେନ୍ ଷ୍ଟେମ୍: ଜୀବନଦାୟ କାର୍ଯ୍ୟ