ଜାତୀୟ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (NSE)
ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ (ଏନ୍ଏସ୍ଇ)
ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ହେଉଛି ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ (ଏନ୍ଏସ୍ଇ), ଯାହା ମୁମ୍ବାଇ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଡେରିଭେଟିଭ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍, ଟ୍ରେଡ୍ ହୋଇଥିବା କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ।
ଇତିହାସ
- 1992 ରେ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ଏକ ଡିମ୍ୟୁଚୁଆଲାଇଜ୍ଡ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
- 1995 ରେ ଏହାକୁ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ୍ସ୍ (ରେଗୁଲେସନ୍) ଆକ୍ଟ୍, 1956 ଅଧୀନରେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଲା।
- 1994 ରେ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ତା’ର ପ୍ରଧାନ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ନିଫ୍ଟି 50 ଲଞ୍ଚ୍ କଲା।
- 2000 ରେ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ହେଲା ଯେଉଁଥିରେ ସ୍କ୍ରିନ୍-ଆଧାରିତ ଟ୍ରେଡିଂ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
- 2002 ରେ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ତା’ର ଅନଲାଇନ୍ ଟ୍ରେଡିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏନ୍ଏସ୍ଇ ନାଉ ଲଞ୍ଚ୍ କଲା।
- 2006 ରେ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ହେଲା ଯେଉଁଥିରେ ସେୟାରହୋଲ୍ଡର୍ମାନେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଭୋଟ୍ ଦେଇପାରିଲେ।
- 2010 ରେ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ତା’ର ମୋବାଇଲ୍ ଟ୍ରେଡିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏନ୍ଏସ୍ଇ ଏମ୍ଟ୍ରେଡିଂ ଲଞ୍ଚ୍ କଲା।
- 2012 ରେ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ହେଲା ଯେଉଁଥିରେ ଆଲଗୋରିଥମିକ୍ ଟ୍ରେଡିଂ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
- 2015 ରେ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ତା’ର ବ୍ଲକ୍ଚେନ୍-ଆଧାରିତ ଟ୍ରେଡିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏନ୍ଏସ୍ଇ ବ୍ଲକ୍ଚେନ୍ ଲଞ୍ଚ୍ କଲା।
ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷତା
- ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍।
- ଏହା ଷ୍ଟକ୍, ଡେରିଭେଟିଭ୍ ଓ ଋଣ ଯନ୍ତ୍ର ସମେତ ବିସ୍ତୃତ ସିକ୍ୟୁରିଟି ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରେଡିଂ ପ୍ରଦାନ କରେ।
- ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ର ମାର୍କେଟ୍ କ୍ୟାପିଟାଲାଇଜେସନ୍ 1.5 ଟ୍ରିଲିୟନ୍ ଡଲାର୍ଠାରୁ ଅଧିକ।
- ଟ୍ରେଡ୍ ହୋଇଥିବା କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଇକ୍ୱିଟି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍।
- ଏନ୍ଏସ୍ଏସ୍ ବିଶ୍ୱ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ଫେଡେରେସନ୍ (WFE) ର ସଦସ୍ୟ।
ଟ୍ରେଡିଂ ସମୟ
NSE ଦିନକୁ ଦିନ ୯:୧୫ ରୁ ୩:୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଦିବସରେ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଖୋଲା ରହିଥାଏ, ସରକାରୀ ଛୁଟି ବ୍ୟତୀତ।
ବଜାର ଖଣ୍ଡ
NSE ରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବଜାର ଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଅଛି:
- ଇକ୍ୱିଟି ବଜାର: ଏହି ଖଣ୍ଡ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କର ସ୍ଟକ୍ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।
- ଡେରିଭେଟିଭ୍ସ ବଜାର: ଏହି ଖଣ୍ଡ ସ୍ଟକ୍, ସୂଚକ ଓ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ଫ୍ୟୁଚର୍ସ ଓ ଅପ୍ସନ୍ସ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।
- ଋଣ ବଜାର: ଏହି ଖଣ୍ଡ ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ, କର୍ପୋରେଟ ବଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଣ ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।
- ମୁଦ୍ରା ବଜାର: ଏହି ଖଣ୍ଡ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।
- ମ୍ୟୁଚୁଆଲ ଫଣ୍ଡ ବଜାର: ଏହି ଖଣ୍ଡ ମ୍ୟୁଚୁଆଲ ଫଣ୍ଡ ଏକକ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ସୂଚକ
NSE ବହୁ ସୂଚକ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଅଛି:
- Nifty 50: ଏହି ସୂଚକ NSE ରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ୫୦ଟି ସର୍ବାଧିକ ଲିକ୍ୱିଡ୍ ସ୍ଟକ୍ ଧାରଣ କରେ।
- Nifty Bank: ଏହି ସୂଚକ NSE ରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ୨୦ଟି ସର୍ବାଧିକ ଲିକ୍ୱିଡ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ସ୍ଟକ୍ ଧାରଣ କରେ।
- Nifty IT: ଏହି ସୂଚକ NSE ରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ୨୦ଟି ସର୍ବାଧିକ ଲିକ୍ୱିଡ୍ IT ସ୍ଟକ୍ ଧାରଣ କରେ।
- Nifty Pharma: ଏହି ସୂଚକ NSE ରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ୨୦ଟି ସର୍ବାଧିକ ଲିକ୍ୱିଡ୍ ଫାର୍ମା ସ୍ଟକ୍ ଧାରଣ କରେ।
- Nifty FMCG: ଏହି ସୂଚକ NSE ରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ୨୦ଟି ସର୍ବାଧିକ ଲିକ୍ୱିଡ୍ FMCG ସ୍ଟକ୍ ଧାରଣ କରେ।
ଉପସଂହାର
NSE ଭାରତର ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଓ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଡେରିଭେଟିଭ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଅଟେ, କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ। ଏହା ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷା, ସୂଚକ ଓ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରେ।