ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ
ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କ
ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଉଛନ୍ତି, ଏହାର ବିକାଶ ଓ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧିତା ପାଇଁ ଅବଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦକ୍ଷତା ଆଣନ୍ତି, ବିଶେଷିତ ଆର୍ଥିକ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଭାରତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବିନିଯୋଗ ସୁବିଧା କରନ୍ତି।
ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କର ଇତିହାସ
ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଉପନିବେଶ ଯୁଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ବହୁତ ଇଉରୋପୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦେଶରେ ଶାଖା ଖୋଲିଥିଲେ। ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ, ସରକାର ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସାବଧାନ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସୀମିତ କଲେ ଓ ଶାଖା ନେଟୱାର୍କ ସୀମିତ ରଖିଲେ। ତଥାପି, 1990 ଦଶରେ, ଆର୍ଥିକ ଉଦାରୀକରଣ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାର ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ବନ୍ଦିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଶିଥିଲ କଲେ, ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କୁ ଭାରତରେ ସେମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ବଢାଇବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି
ଆଜି, ଭାରତରେ ୪୪ଟି ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ମୋଟ ୧,୨୫୩ଟି ଶାଖା ଅଛି। ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରର ମୋଟ ସମ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରାୟ ୭% ଅଂଶ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଭାରତରେ କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କ ହେଉଛି:
- ସିଟିବ୍ୟାଙ୍କ
- ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଚାର୍ଟର୍ଡ ବ୍ୟାଙ୍କ
- ଏଚଏସବିସି
- ଡଏଚ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ
- ବାର୍କଲେଜ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ
ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କର ଭୂମିକା
ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁତ ଉପାୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଉଛନ୍ତି:
-
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦକ୍ଷତା: ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ, ଝୁକି ପରିଚାଳନା ଓ ଗ୍ରାହକ ସେବାରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦକ୍ଷତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭ୍ୟାସ ଆଣନ୍ତି। ସେମାନେ ନୂଆ ଆବିଷ୍କୃତ ଆର୍ଥିକ ପଣ୍ୟ ଓ ସେବା, ଯେପରିକି ବିନିଯୋଗ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ପରିଚାଳନା ପ୍ରସ୍ତାବ କରନ୍ତି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ନଥିଲା।
-
ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବିନିଯୋଗ: ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଭାରତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବିନିଯୋଗ ସୁଗମ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ବାଣିଜ୍ୟ ଅର୍ଥସାହାଯ୍ୟ, ବିଦେଶୀ ବିନିମୟ ଓ ସୀମାନ୍ତ ପାର ରିମିଟାନ୍ସ ଭଳି ବିଶେଷିତ ସେବା ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ବ୍ୟବସାୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
-
ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଓ ଦକ୍ଷତା: ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ବଢାଏ, ଯାହାଫଳରେ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସେବା ଉନ୍ନତ କରିବାକୁ ଓ ଅଧିକ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ହାର ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକ ଓ ବ୍ୟବସାୟମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ବିକଳ୍ପ ଓ ଉତ୍ତମ ସେବା ଦେଇ ଉପକୃତ କରେ।
ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ସାମ୍ନା କରୁଥିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍
ସେମାନଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ କେତେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ ସାମ୍ନା କରନ୍ତି:
-
ନିୟାମକ ପରିବେଶ: ଭାରତର ନିୟାମକ ପରିବେଶ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ପାଇଁ ଜଟିଳ ଓ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ହୋଇପାରେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ନିୟମାବଳୀ ଓ ରିପୋର୍ଟିଂ ଆବଶ୍ୟକତା ମାନିବାକୁ ପଡେ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଜଟିଳତା ବଢାଇପାରେ।
-
ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା: ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ଠାରୁ କଡା ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରେ ଦୃଢ ଉପସ୍ଥିତି ଓ ଗଭୀର ଅନୁଭୂତି ରଖନ୍ତି। ଘରୋଇ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଅଧିକ ଶାଖା ନେଟୱାର୍କ ଓ ବଡ ଗ୍ରାହକ ଭିତ୍ତି ଧରାଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ବଜାର ହିସ୍ସାରେ ସୁବିଧା ଦିଏ।
-
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାଷା ବାଧା: ଭାରତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାଷା ବାଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବୁଝିବା ଓ ଗ୍ରାହକ ଓ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବା କଠିନ ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ଗ୍ରାମ୍ୟ ଓ ଅର୍ଧ-ସହରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ।
ଉପସଂହାର
ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଉଛନ୍ତି, ଏହାର ବିକାଶ, ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାତ୍ମକତା ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମନ୍ୱୟରେ ଅବଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି। ସେମାନେ କିଛି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ପାଇଁ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଲାଭ ଆଣିଛି। ଯେପରିକି ଭାରତ ବିକାଶ ଜାରି ରଖିଛି ଓ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ସହ ସମନ୍ୱିତ ହେଉଛି, ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଆଉ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
BETA
