ବମ୍ବେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (BSE)
ବୋମ୍ବେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ (ବିଏସଇ)
ବୋମ୍ବେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ (ବିଏସଇ) ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନତମ ଓ ବୃହତ୍ତମ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁମ୍ବାଇରେ ଅବସ୍ଥିତ। ବିଏସଇ ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଏସିଆର ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍। ଏହା ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ୱର ୧୦ମ ବୃହତ୍ତମ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍।
ଇତିହାସ
ବିଏସଇ ଜୁଲାଇ ୯, ୧୮୭୫ରେ ୨୨ ଜଣ ଷ୍ଟକ୍ ବ୍ରୋକରଙ୍କ ଏକ ଦଳ “ଦ ନେଟିଭ୍ ସେୟାର୍ ଏଣ୍ଡ୍ ଷ୍ଟକ୍ ବ୍ରୋକର୍ସ ଆସୋସିଏସନ୍” ନାମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ମୁମ୍ବାଇର ଦଲାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ର ଏକ ଇମାରତରେ ଥିଲା। ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ବିଏସଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥାନ ଫିରୋଜ ଜିଜିଭୋୟ ଟାୱାର୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଲା।
ଟ୍ରେଡିଂ ସମୟ
ବିଏସଇ ସୋମବାରରୁ ଶୁକ୍ରବାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକାଳ ୯:୧୫ ରୁ ଅପରାହ୍ନ ୩:୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ ପାଇଁ ଖୋଲା ରହିଥାଏ। ଶନିବାର, ରବିବାର ଓ ସରକାରୀ ଛୁଟିଦିନରେ ଏହି ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ବନ୍ଦ ରହିଥାଏ।
ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କମ୍ପାନୀ
ବିଏସଇରେ ୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କମ୍ପାନୀ ଅଛି। ଏହି କମ୍ପାନୀମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ, ଫାଇନାନ୍ସ, ଉତ୍ପାଦନ, ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ ହେଲ୍ଥକେୟାର୍ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି।
ବଜାର ମୂଲ୍ୟ
ବିଏସଇର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ $୨.୫ ଟ୍ରିଲିୟନ୍ ରୁ ଅଧିକ। ଏହା ତାକୁ ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ବିଶ୍ୱର ଛଅଟି ବୃହତ୍ତମ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ଭିତରକୁ ଆଣେ।
ଟ୍ରେଡିଂ ପରିମାଣ
ବିଏସଇର ହାରାହାରି ଦୈନିକ ଟ୍ରେଡିଂ ପରିମାଣ ₹୧୦ ବିଲିୟନ୍ ରୁ ଅଧିକ। ଏହା ତାକୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ସକ୍ରିୟ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣେ।
ସୂଚୀସମୂହ
BSE ଏକାଧିକ ସୂଚକ ପ୍ରକାଶ କରେ, ଯେପରିକି BSE Sensex, BSE Nifty ଏବଂ BSE Smallcap Index। BSE Sensex ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ସୂଚକ। ଏହା BSEରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ 30ଟି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ସର୍ବାଧିକ ଲିକ୍ୱିଡ୍ ଷ୍ଟକ୍ର ଏକ ସମନ୍ୱିତ ସୂଚକ।
ନିୟମନ
BSE କୁ Securities and Exchange Board of India (SEBI) ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ କରାଯାଏ। SEBI ଭାରତର ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ ବଜାର ପାଇଁ ନିୟାମକ ସଂସ୍ଥା।
ଉପସଂହାର
BSE ବିଶ୍ୱର ଏକ ବୃହତ୍ତମ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ। ଏହା ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପୁଞ୍ଜିର ଏକ ପ୍ରଧାନ ଉତ୍ସ ଏବଂ ଏହା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଏ।